Misteriozni uređaj “Antikitera” analogni računar star 2.000 godina?!

Ova mašina koju su naučnici nazvali “Antikitera” antički mehanički kalkulator poseduje najstariji poznati mehanizam sa zupčanicima i ponekad se naziva prvim analognim kompjuterom ( računarom).

 

Antikitera mehanizam je drevni analogni kompjuter iz 1. veka pre nove ere, dizajniran da proračunava položaje zvezda.Istraživači navode da ono jedno od nasleđa stare Grčke.

 

 

Postavlja se misteriozno pitanje koje napravio “Antikiteru” analogni računar još pre 2000 godina!? Ne postoji nijedan sličan instrument koji može da se uporedi s njim, a ne postoje ni zapisi koji ukazuju da je nešto poput toga ikada postojalo. Da li je zaista moguće da su drevni ljudi znali da naprave uređaj složen poput Antikitera mehanizma?

 

Nakon godina proučavanja, došlo se do zaključka da je Antikitera mehanizam u stvari astronomski kalendar velike preciznosti.Britanski naučnik i istoričar Derek de Sola Prajs objavio je 1952. godine rad u kojem je objasnio astronomsku namenu ovog mehanizma. On je zaključio da Antikitera mehanizam predstavlja simulator kretanja planeta oko Sunca, i da se može nazvati prvim analognim računarom.

 

Misteriozni uređaj je otkriven 1901. godine i otkrio ga je lovac na morske sunđere u olupini potopljenog trgovačkog broda kod grčkog ostrva Antikitera, između Kitere i Krita. Uređaj je datiran je u 82. p. n. e

 

Antikitera mehanizam je napravljen od drveta i bronze.Dimenzije miterioznog mehanizma “Antikitera” su 33 cm (visina), 17 cm (širina) i 9 cm (debljina).. Istraživači veruju da je sistem zupčanika bio smešten u drvenu kutiju koja je u potpunosti uništena. Uređaj je imao dvoja vrata, jedna napred i jedna nazad, sa astronomskim natpisima po čitavoj površini.Hewlett-Packard i njihov istraživački tim fotografisali su uređaj 2005. godine, a delovi koji čine

 

uređaj su analizirani na rendgenu visoke rezolucije u britanskoj kompaniji X-Tek Systems. Ove dve kompanije su zajedno sa univerzitetima u Kardifu, Atini i mnogim drugim mestima pokrenuli Istraživački projekat Antikitera mehanizma.

 

 

Prednji zupčanik je računao položaj Sunca i Meseca u zodijaku i radio kao kalendar od 365 dana koji se mogao podešavati za prestupne godine, dok su zadnji zupčanici prikazivali dva astronomska ciklusa, koji su se između ostalog koristili za predviđanje pomračenja Sunca i Meseca.

 

Naučnici su uspeli da identifikuju ukupno 30 ručno napravljenih zupčanika, a veruje se da ih fali bar još 7.

Dakle, Antikitera mehanizam je nešto potpuno vanvremensko, kao da ne pripada periodu istorije iz kojeg potiče, a istraživači su još uvek u šoku kako je drevni čovek uspeo da napravi tako komplikovani uređaj.

 

Prvi jednako složeni mehanizam je napravljen tek u srednjem veku, kada je napravljen prvi mehanički sat. Jasno je da su kalendari bili ekstremno značajni u drevnim društvima, ne samo zbog religije, već i zbog poljoprivrede. Pomračenja Sunca i Meseca su se često smatrala proročanstvima.

 

 

Istraživači nisu sigurni ko je odgovoran za dizajn i izgradnju Antikitera mehanizma, a neki spekulišu da je njegov mogući pronalazač možda Hiparh sa Rodosa (190.-120. godine pne). Hiparh sa Rodosa je bio geograf, matematičar i astronom, a njegova otkrića su napravila revoluciju u astronomiji. Hiparh sa Rodosa je zabeležio 850 zvezda i klasifikovao ih po blistavosti kao što to astronomi čine danas.